Het is een trucje om te helpen zoeken, maar niet om te vinden.
En waarom zou je gaan zoeken als je kunt vinden?
En dat vinden, dat kan snel als je gaat informatiseren.
Martijn Aslander technologiefilosoofWat het memo zei
in 2 minuten gelezen.
“Wie het memo niet bij naam wist te noemen, kon het dus ook nooit vinden.”
Martijn Aslander, Informatieautonomie
De Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag vond het memo. In die 4 jaar werden duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld.
“Krankjorum, bezopen en bovenal volstrekt onnodig.”
Hiernaast zie je een stukje van de schijf waar het memo stond. Tussen deze bestanden staat het memo dat waarschuwde. Zoek op wat erin staat.
“Een ambtenaar trekt het volledige verhaal van één gezin uit alle systemen waarin de Belastingdienst informatie bewaart.”
Martijn Aslander, Informatieautonomie
Geen geordend archief, maar een digitaal magazijn waarin elk pakje afzonderlijk moest worden opengemaakt.
De eerste raming was 310 miljoen. Tel daar juristen, bezwaarprocedures, second opinions en externe inhuur bij, en je komt op 7 miljard.
Martijn Aslander, Informatieautonomie
Je maakt van papiertjes, pixels.
Nou, leuk voor je.
Ja, maar nu hebben we het digitaal.
Ja, en?
Martijn Aslander technologiefilosoofIn 2019 richtte de Belastingdienst een afgeschermde digitale bewaarplek in: een datakluis. Die moest voorkomen dat te bewaren stukken zonder beoordeling vernietigd zouden worden.
daarna raakte hij buiten beeld, of werd hij misschien actief buiten beeld gehouden“De onderzoeken die tot doel hadden vast te stellen hoe het allemaal had kunnen gebeuren, hadden geen toegang gehad tot de informatie die daar antwoord op had kunnen geven.”Martijn Aslander, Informatieautonomie
De Tweede Kamer hoorde in april 2026 dat de datakluis weer in beeld was gekomen. De inhoud was al die jaren niet doorzocht.
Niemand had hem omgedraaid.Martijn Aslander, Informatieautonomie
Bij Toeslagen moesten ambtenaren voor elk gezin het verhaal reconstrueren uit tientallen miljoenen documenten.
Ze wachten op een WIA-beoordeling voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering, soms ruim 2 jaar. Het keuringsrapport beschrijft hoe het op één moment met iemand gaat. Daarna verandert de situatie, maar het dossier blijft hetzelfde.
Dat is minder dan 1 op de 10. De informatie over de schade ligt verspreid over dossiers bij partijen die elkaars systemen niet kennen:
Martijn Aslander, Informatieautonomie
Alles in dat ontwerp was gericht op het eindproduct: een document dat er goed uitziet op papier.
Wie wil weten in welk document iets staat over een specifieke buurt, moet bij het magazijn elke doos openmaken.
Het is de malariamug van de hele IT van de overheid.
Martijn Aslander technologiefilosoofEn je wil niet alleen niet afhankelijk zijn...
van Amerikaanse partijen.
Je wil überhaupt van niemand afhankelijk zijn.
Martijn Aslander technologiefilosoofToch lag het 4 jaar onvindbaar, omdat de zoekmachine alleen bestandsnamen las. Dit kwam je onderweg tegen:
Neem een citaat mee
Scènes en sfeerbeelden zijn illustraties, gemaakt met AI. De mensen daarop zijn niet echt.